Gepubliceerd op
Wie aan beleggen in bedrijven denkt, denkt meestal aan de beurs. Toch vormen beursgenoteerde ondernemingen maar het topje van de ijsberg. Een groot deel van de innovatie, de nieuwe jobs en de waardecreatie gebeurt buiten de beurs: in start-ups, familiebedrijven en snelgroeiende scale-ups.
Lange tijd was beleggen in zulke niet-beursgenoteerde bedrijven vooral het terrein van gespecialiseerde private-equityfondsen. Veel van die fondsen werken met een vaste looptijd: ze kopen een bedrijf, financieren de overname vaak deels met schulden, verbeteren de rendabiliteit en verkopen het na enkele jaren opnieuw.
Daarnaast groeit een ander model. Investeringsholdings en ondernemende family offices nemen rechtstreeks een participatie in veelbelovende start-ups en scale-ups, brengen naast kapitaal ook ervaring en netwerk in, en houden hun participaties zo lang als dat zinvol is. Die aanpak, geïnspireerd door investeerders als Warren Buffett, maakt van private equity een vast onderdeel van een gespreide holdingportefeuille.
Slim kapitaal: waarom geld alleen niet volstaat
Voor een oprichter van een ambitieuze start-up of een snelgroeiende scale-up is geld zelden het enige wat ontbreekt. Een euro van de ene financier koopt hetzelfde als een euro van de andere.
Wat ondernemers in cruciale groeifases vaak missen, is uitvoeringservaring, structuur en de juiste contacten. Een holding die een minderheids- of meerderheidsbelang neemt, kan op drie manieren meer bieden dan kapitaal:
- Organisatie en technologie: snelgroeiende bedrijven ontgroeien vaak hun interne systemen. Een ervaren partner helpt met digitale transformatie, ERP- en data-infrastructuur, financiële opvolging en goed bestuur, zonder de ondernemende snelheid te fnuiken.
- Netwerk: één goede introductie bij een belangrijke klant, een financier of een ervaren manager kan maanden zoeken besparen. Bedrijven binnen hetzelfde netwerk kunnen bovendien klant, leverancier of partner van elkaar worden.
- Een klankbord: een bedrijf laten groeien van vijf naar vijftig medewerkers, of over de grens, is vaak eenzaam werk. Een actieve holding stuurt de dagelijkse werking niet, maar denkt in de raad van bestuur mee over prijszetting, investeringen, risicobeheer en overnames.
Geduldig kapitaal tegenover een vaste looptijd
Klassieke private-equityfondsen zijn meestal gesloten fondsen met een vaste looptijd, vaak rond de tien jaar. Zodra een fonds een bedrijf koopt, begint de klok te tikken: om de investeerders op tijd terug te betalen, moet het bedrijf binnen die termijn weer verkocht worden, ook als het nog sterk groeit.
Elke verkoop brengt bovendien kosten mee: transactie- en advieskosten, fiscale gevolgen en de tijd die nodig is om het geld opnieuw te beleggen. Een investeringsholding die met eigen, permanent kapitaal werkt, kan een andere houding aannemen. Warren Buffett vatte die samen in zijn aandeelhoudersbrief van 1988:
“When we own portions of outstanding businesses with outstanding managements, our favorite holding period is forever.”
Warren Buffett, brief aan de aandeelhouders van Berkshire Hathaway (1988)
Permanent kapitaal biedt drie voordelen:
- Geen verplichte verkoop: groeit een start-up uit tot een gezond, winstgevend bedrijf, dan hoeft de holding het niet te verkopen omwille van een kalenderdatum.
- Gezonde groei boven financiële constructies: in plaats van een jong bedrijf met veel schulden te belasten om op korte termijn een hoog rendement te tonen, kan een geduldige holding kiezen voor een sterke balans, investeringen in innovatie en een duurzame marktpositie.
- Een partner voor de oprichter: ondernemers die hun leven in een bedrijf hebben gestoken, kiezen vaak liever voor een partner die op lange termijn betrokken blijft.
De risico’s van private equity
Private equity kan veel waarde creëren, maar het is ook een van de meest risicovolle domeinen:
- Veel jonge bedrijven slagen niet: een deel van de start-ups haalt zijn doelen niet of stopt. Het geïnvesteerde kapitaal kan dan volledig verloren gaan.
- Beperkte verhandelbaarheid: een belang in een niet-beursgenoteerd bedrijf verkoopt u niet op een middag. Een verkoop kan jaren duren, of lukt niet tegen de gewenste prijs.
- Waardering: zonder beursprijs is de waarde van een participatie een inschatting, die sterk kan schommelen.
- Verwatering en concentratie: bij nieuwe kapitaalrondes kan het eigen belang verkleinen, en één participatie kan een groot deel van het risico dragen.
Daarom is grondig onderzoek vooraf (due diligence), goede afspraken in een aandeelhoudersovereenkomst en spreiding over meerdere participaties en domeinen belangrijk.
Hoe private equity past in de zes domeinen
Omdat private equity weinig verhandelbaar is, staat het bij ons niet op zichzelf. Het maakt deel uit van zes domeinen met elk een eigen rol, horizon en verhandelbaarheid:
| Domein | Rol in de portefeuille | Horizon | Verhandelbaarheid |
|---|---|---|---|
| Private equity | Actieve waardecreatie via participaties, met ervaring en netwerk | Lang, vaak meer dan vijf jaar | Laag |
| Class A-fondsen | Brede, goedkope kern via toonaangevende indexen | Lang | Hoog |
| Internationaal vastgoed | Tastbare waarde, geografische en valutaspreiding | Lang | Laag tot hoog, afhankelijk van de vorm |
| Automated trading | Regelgebonden, actieve strategieën met strikte limieten | Kort | Hoog |
| Grondstoffen | Tegengewicht bij inflatie en druk op toeleveringsketens | Cyclisch | Hoog |
| Private debt | Leningen aan ondernemingen en projecten, met afspraken over looptijd en zekerheden | Middellang | Laag tot gemiddeld |
Hoe de domeinen elkaar aanvullen
- Liquide delen geven ruimte voor geduld: omdat een deel van de portefeuille vlot verhandelbaar is, hoeft een participatie niet op een ongunstig moment verkocht te worden.
- Kennis wordt gedeeld: inzichten uit trading, vastgoed en grondstoffenmarkten, en ervaring met data en automatisering, kunnen ook de bedrijven waarin we participeren ten goede komen.
- Opbrengsten worden opnieuw ingezet: wanneer participaties dividend uitkeren of andere domeinen opbrengsten genereren, kunnen die over de domeinen herverdeeld worden, of naar nieuwe participaties gaan.
Hoe wij ernaar kijken
Bij Vermeeren & Van Haute is private equity één van de zes domeinen waarin we voor eigen rekening investeren. We nemen gerichte participaties in niet-beursgenoteerde ondernemingen, van start-ups tot scale-ups, en brengen naast kapitaal onze ervaring in digitale transformatie, strategie en ondernemerschap in, net als ons netwerk. We kiezen voor partnerschappen op lange termijn, met realistische verwachtingen.
Dit artikel bevat algemene informatie en is geen beleggingsadvies, aanbod of aanbeveling. Beleggen in niet-beursgenoteerde ondernemingen houdt hoge risico’s in, waaronder het volledige verlies van het geïnvesteerde kapitaal en een beperkte verhandelbaarheid. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.